Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας επιχειρεί ουσιαστικά να βάλει τέλος στη λιανική πώληση ανθών βιομηχανικής κάνναβης (CBD flower), και τα προϊόντα ακατέργαστης κάνναβης ακόμα και όταν βρίσκονται εντός των νόμιμων ευρωπαϊκών ορίων THC.

Η βασική αιτιολόγηση που προβάλλεται από την πλευρά του Υπουργείου και του αρμόδιου Υπουργού είναι η «προστασία των ανηλίκων», με τον ισχυρισμό ότι «κυκλοφορούν ναρκωτικά στα περίπτερα», μέσω ανθών ή κατεργασμένων προϊόντων κάνναβης που έχουν ενισχυθεί ή ψεκαστεί με ημισυνθετικά και συνθετικά κανναβινοειδή, τα οποία πλέον διακινούνται μαζικά στην ευρωπαϊκή αγορά.

Το επιχείρημα αυτό παρουσιάζεται ως λόγος για να καταστρέψει ολόκληρη την αγορά βιομηχανικής κάνναβης στην Ελλάδα.

Το πρόβλημα όμως είναι ότι το συγκεκριμένο επιχείρημα καταρρέει λογικά, τεχνικά και πρακτικά.

Το βασικό πρόβλημα: Υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να ελέγξει τα ημισυνθετικά και συνθετικά κανναβινοειδή

Ο Υπ. Υγείας ανέφερε «είναι κοροϊδία αυτό το πράγμα, αλλάζουν λίγο το μόριο και πάλι είναι νόμιμα».

Αυτό δεν αποτελεί επιχείρημα για απαγόρευση του φυσικού ανθού CBD και της ακατέργαστης μορφής κάνναβης.

Γιατί;

Διότι τα συνθετικά κανναβινοειδή μπορούν να προστεθούν σχεδόν παντού:

  • σε κοινά βότανα χωρίς καμία σχέση με κάνναβη,
  • σε gummies,
  • σε έλαια,
  • σε φυτικά μίγματα,
  • ακόμη και σε χαρτιά ή άλλα καταναλωτικά προϊόντα.

Άρα το πρόβλημα — αν πράγματι υπάρχει — δεν είναι ο φυσικός ανθός CBD. Το πρόβλημα είναι τα συνθετικά και ημισυνθετικά κανναβινοειδή που έχουν κατακλύσει την ευρωπαϊκή αγορά, -χωρίς όμως να βλέπουμε τέτοιου είδους απαγορεύσεις απο τις άλλες χώρες της ΕΕ-.

Με την ίδια λογική θα έπρεπε να απαγορευτούν δεκάδες άλλες αγορές

Αν εφαρμοστεί η ίδια λογική:

  • επειδή υπάρχουν επικίνδυνα αλκοολούχα ποτά → να απαγορευτεί το αλκοόλ,
  • επειδή υπάρχουν παράνομα ηλεκτρονικά τσιγάρα → να απαγορευτούν όλα τα vape,
  • επειδή υπάρχουν επικίνδυνα συμπληρώματα → να απαγορευτούν όλα τα συμπληρώματα διατροφής.

Καμία σοβαρή ευρωπαϊκή αγορά δεν λειτουργεί έτσι.

Και όμως, όταν εκπρόσωπος του ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΝΝΑΒΗΣ έθεσε σε ερώτημα στη Βουλή πως το πρόβλημα δεν είναι ο ανθός και οτιδήποτε ψεκάζεται μέχρι και το χαμομήλι, η απάντηση που δόθηκε από τον Υπουργό Υγείας ήταν:

«Αν τα βάλετε σε χαμομήλι, τότε θα κυνηγήσουμε το χαμομήλι. Και μετά το τριφύλλι.»

Μια απάντηση που για πολλούς ανθρώπους δεν συνιστά σοβαρή θεσμική αντιμετώπιση ενός τόσο σημαντικού οικονομικού, νομικού και κοινωνικού ζητήματος. Υπάρχουν πράγματι βοτανικά μίγματα με ημισυνθετικά και συνθετικά κανναβινοειδή.

Αντί να παρουσιαστεί ένα πλαίσιο σοβαρής ρύθμισης και ελέγχου, παρουσιάζεται μια λογική γενικευμένης απαγόρευσης που κινδυνεύει να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα υποτίθεται ότι θέλει να λύσει.

Καταστήματα κάνναβης σε ακτίνα 500 μέτρων από εκπαιδευτικά ιδρύματα, απαγορεύει κάθε κατάστημα

Ένα από τα πιο ακραία σημεία του νομοσχεδίου είναι η πρόβλεψη περί ακτίνας απόστασης 500 μέτρων από εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα — και ειδικά σε πυκνοκατοικημένες περιοχές όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη — σχολεία, φροντιστήρια, ΙΕΚ, παιδικοί σταθμοί και εκπαιδευτικές δομές βρίσκονται σχεδόν παντού.

Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι:

  • σχεδόν κανένα κατάστημα δεν θα μπορεί να λειτουργήσει νόμιμα,
  • οι επιχειρήσεις θα αποκλειστούν από εμπορικά σημεία,
  • και δημιουργείται μια έμμεση καθολική απαγόρευση χωρίς να δηλώνεται ξεκάθαρα.

Δεν πρόκειται για «ρύθμιση». Πρόκειται ουσιαστικά για de facto εξάλειψη ολόκληρου του κλάδου.

Και το πιο παράδοξο είναι ότι η ίδια λογική δεν εφαρμόζεται με τέτοια ένταση σε άλλες αγορές ενηλίκων, όπως:

  • το αλκοόλ,
  • τα τυχερά παιχνίδια,
  • ή τα προϊόντα καπνού.

Το μεγάλο παράδοξο του νομοσχεδίου

Την ίδια στιγμή που ο Υπουργός Υγείας δηλώνει δημόσια ότι «κυκλοφορούν ναρκωτικά στα περίπτερα», το ίδιο το νομοσχέδιο δεν φαίνεται να στοχεύει ουσιαστικά εκεί όπου — σύμφωνα με τους ίδιους τους ισχυρισμούς του Υπουργείου — βρίσκεται το πρόβλημα.

Αντί να υπάρξει:

  • πώληση προϊόντων κάνναβης όπως ο ανθός μόνο σε καταστήματα κάνναβης
  • έλεγχος στα συνθετικά κανναβινοειδή σύμφωνα με τα εργαλεία που έχουν και οι υπόλοιπες χώρες της ΕΕ,
  • έλεγχος με εργαστηριακές αναλύσεις των προϊόντων,
  • πραγματική εποπτεία της αγοράς,
  • και σαφής διαχωρισμός φυσικού CBD από ημισυνετικά/συνθετικά σκευάσματα,

επιλέγεται να χτυπηθεί συνολικά η νόμιμη αγορά κάνναβης.

Και εδώ δημιουργείται μία τεράστια αντίφαση: Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα ύπαρξης καταστημάτων κάνναβης υπό προϋποθέσεις, αλλά ταυτόχρονα απαγορεύει ουσιαστικά τα βασικά προϊόντα για τα οποία δημιουργήθηκε ολόκληρος ο κλάδος.

Με λίγα λόγια:

  • επιτρέπονται καταστήματα κάνναβης,
  • αλλά χωρίς ανθό CBD,
  • χωρίς τα βασικά προϊόντα της αγοράς,
  • και ουσιαστικά περιορίζονται κυρίως σε καλλυντικά και έλαια.

Αυτό γεννά εύλογα ερωτήματα: Πώς ακριβώς μπορεί να επιβιώσει ένα εξειδικευμένο κατάστημα κάνναβης όταν αφαιρείται σχεδόν ολόκληρο το βασικό του αντικείμενο;

Πώς μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ένας κλάδος όταν:

  • έχει επενδύσει σε υποδομές,
  • έχει προσλάβει προσωπικό,
  • έχει πληρώσει φόρους,
  • έχει δημιουργήσει αποθήκες και δίκτυα,
  • και ξαφνικά καλείται να λειτουργήσει σχεδόν αποκλειστικά με καλλυντικά και CBD oils;

Για πολλούς ανθρώπους της αγοράς, αυτό δεν μοιάζει με «ρύθμιση». Μοιάζει με οικονομική καταστροφή.

Το επιχείρημα περί «προστασίας ανηλίκων» δημιουργεί σοβαρές αντιφάσεις

Οι νόμιμες επιχειρήσεις CBD:

  • διαθέτουν ΑΦΜ,
  • λειτουργούν με φορολογία,
  • εκδίδουν παραστατικά,
  • έχουν φυσικά ή ηλεκτρονικά καταστήματα,
  • εφαρμόζουν περιορισμούς ηλικίας,
  • και υπόκεινται σε ελέγχους.

Αντίθετα, η παράνομη αγορά:

  • δεν ελέγχει ηλικίες,
  • δεν έχει εργαστηριακούς ελέγχους,
  • δεν έχει ποιοτικά standards,
  • δεν πληρώνει φόρους,
  • και λειτουργεί εντελώς ανεξέλεγκτα.

Άρα μια καθολική απαγόρευση είναι πιθανό να οδηγήσει ακριβώς στο αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που υποτίθεται ότι επιδιώκει: δηλαδή περισσότερη έκθεση των ανηλίκων σε ανεξέλεγκτα προϊόντα άγνωστης προέλευσης.

Η Ευρώπη κινείται προς τη ρύθμιση — όχι προς την εξαφάνιση της αγοράς

Την ώρα που πολλές ευρωπαϊκές χώρες:

  • ρυθμίζουν την αγορά,
  • επιβάλλουν standards,
  • δημιουργούν πιστοποιήσεις,
  • ενισχύουν τους ελέγχους,
  • και διαχωρίζουν τα φυσικά προϊόντα CBD από τα συνθετικά κανναβινοειδή,

η Ελλάδα φαίνεται να κινείται προς μια πολιτική απαγορεύσεων που θυμίζει παλαιότερες εποχές αποτυχημένου «πολέμου κατά των ουσιών» και μάλιστα με έναν εντελώς συντηρητικό τρόπο ακόμα και στην βιομηχανική κάνναβη.

Και το πιο παράδοξο: ο φυσικός ανθός CBD με THC κάτω από 0,3% θεωρείται νόμιμο προϊόν σε μεγάλο μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το πραγματικό ερώτημα που γεννάται στην αγορά

Όταν:

  • δεν γίνεται ουσιαστικός διαχωρισμός φυσικού CBD και συνθετικών,
  • δεν εφαρμόζονται μηχανισμοί πιστοποίησης,
  • δεν ενισχύονται οι εργαστηριακοί έλεγχοι,
  • αλλά επιλέγεται η μαζική ασφυξία της αγοράς,

τότε είναι λογικό πολλοί άνθρωποι του κλάδου να αναρωτιούνται:

Μήπως τελικά το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής δεν θα είναι η προστασία των πολιτών, αλλά η συγκέντρωση της αγοράς σε ελάχιστους ισχυρούς παίκτες;

Μήπως τελικά οι μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις οδηγούνται σε οικονομική εξόντωση, ενώ μόνο πολύ μεγάλοι παίκτες θα μπορούν να επιβιώσουν μέσα σε ένα υπερβολικά περιοριστικό πλαίσιο;

Η απαγόρευση δεν λύνει το πρόβλημα — το μεταφέρει στο σκοτάδι

Η ιστορία έχει δείξει επανειλημμένα ότι όταν ένα προϊόν με πραγματική ζήτηση απαγορεύεται, δεν εξαφανίζεται.

Απλώς περνά στην παρανομία, όπως γίνεται με την THC

Και εκεί:

  • δεν υπάρχουν έλεγχοι,
  • δεν υπάρχουν όρια ηλικίας,
  • δεν υπάρχουν αναλύσεις,
  • δεν υπάρχουν κανόνες,
  • δεν υπάρχει διαφάνεια,
  • δεν υπάρχει καμία προστασία του καταναλωτή.

Η λύση δεν είναι να κλείσουν νόμιμα καταστήματα CBD.

Η λύση είναι:

  • σοβαρή ρύθμιση,
  • πραγματικοί έλεγχοι,
  • διαφάνεια,
  • πιστοποιήσεις,
  • αυστηρές ποινές στους παραβάτες που πωλούν σε ανήλικους,
  • και ξεκάθαρος διαχωρισμός φυσικών προϊόντων από  συνθετικά/ημισυνθετικά.

Γιατί αλλιώς, το μόνο που θα καταφέρει αυτό το νομοσχέδιο είναι:

  • να διαλύσει μια νόμιμη αγορά,
  • να χάσει από τουρισμό,
  • να οδηγήσει επιχειρήσεις σε κλείσιμο,
  • να χαθούν χιλιάδες θέσεις εργασίας και φορολογικά έσοδα,
  • να φέρει ρε ρίσκο τους ανήλικους που υποτίθεται ότι θέλει να προστατέψει,
  •  και τελικά να ενισχυθεί η ανεξέλεγκτη παρανομία